(Thông Tin Từ Văn Phòng Bác Sĩ Ngô Bá Định)

Thiếu máu là tình trạng giảm khả năng vận chuyển oxy của máu đến các cơ quan trong cơ  thể. Điều này có thể  do giảm số lượng  hồng cầu (tế  bào máu) hoặc giảm lượng hemoglobin trong mỗi tế  bào máu. Hemoglobin là một protein (chất đạm)  có trong tế bào máu có nhiệm vụ chuyên chở oxy.

Dạng thiếu máu này là do biến chứng của một bệnh khác. Tình trạng mãn tính (kéo dài) của những bệnh sau hầy hết dẫn đến thiếu máu :

Viêm khớp.

Suy thận mãn (thận hoạt động kém ). Bệnh gan mãn.

Nhiễm trùng mãn tính. Khối u.

Lở loét do nằm lâu.

Bất kì một tình trạng nào có viêm mãn tính.

Trong tất cả những trường hợp trên, tủy xương sản xuất hồng cầu (tế bào ) máu hơn bình thường. Loại thiếu máu này khác với những dạng thiếu máu thông thường khác là không do chảy máu hoặc thiếu chất sắt trong cơ thể.

Các triệu chứng thì cũng giống như trong các dạng thiếu máu khác, gồm : Cơ thể cảm thấy mệt, yếu.

Bị mê sảng. Khó thở. Ngất.

Cảm giác đánh trống ngực (do nhịp tim nhanh).

Đau ngực.

Các triệu chứng này có thể xảy ra kèm theo những triệu chứng của những bệnh mãn tính gây ra thiếu máu đã có từ trước.

Các triệu chứng thì cũng giống như trong các dạng thiếu máu khác, gồm : Cơ thể cảm thấy mệt, yếu.

Bị mê sảng. Khó thở. Ngất.

Cảm giác đánh trống ngực (do nhịp tim nhanh).

Đau ngực.

Các triệu chứng này có thể xảy ra kèm theo những triệu chứng của những bệnh mãn tính gây ra thiếu máu đã có từ trước.

Bác sĩ sẽ  khám, và hỏi bạn về  những triệu chứng cũng như  những bệnh bạn đã và đang mắc phải. Thử máu để xác định bạn có bị thiếu máu không và cũng loại trừ những nguyên nhân khác.

Điều trị thiếu máu cũng bao gồm điều trị những bệnh lý gây thiếu máu mãn. Thiếu máu được  điều trị dứt chỉ khi mà những bệnh này được  giải quyết. Nếu thiếu máu nặng có thể phải cần truyền hồng cầu lắng (chỉ gồm hồng cầu) hoặc máu toàn phần.

Nó có thể theo suốt cuộc đời nếu như bạn mắc bệnh mãn tính ( bệnh vốn sẽ theo bạn suốt đời  ). Nhưng tình trạng này có thể được  cải thiện nếu điềy trị bệnh mãn tính và dinh dưỡng tốt.

Nếu bạn bị bất kì một bệnh lý nào dẫn đến thiếu máu như vậy thì hãy tuân thủ những kế hoạch điều trị mà bác sĩ hướng dẫn cho bạn.

(Thông Tin Từ Văn Phòng Bác Sĩ Ngô Bá Định)

Ung thư não là sự tăng trưởng  ác tính của tế bào não. Tế bào ung thư có thể có nguồn gốc ngay tại não, cũng có thể do sự lan rộng từ những cơ quan khác trong cơ thể. Những loại ung thư có nguồn gốc ngay tại não gọi là ung thư não nguyên phát, gồm : u nguyên thể bào, u tế bào thần kinh đệm, u tế bào lớp lót trong khoang não tủy, u các sợi nhánh của thần kinh đệm, u màng não, u hạch bạch huyết, u tế bào mầm và u đám rối màng mạch. Chỉ khoảng 1% – 2% ung thư não là ung thư nguyên phát. Hầu hết bệnh xảy ra ở  bệnh nhân khoảng 50 tuổi, đôi khi cũng gặp ở  trẻ  em. Bệnh thường gặp ở phái nam nhiều hơn phái nữ và ở người da trắng nhiều hơn da đen.

Loại ung thư xuất phát từ cơ quan khác rồi lan đến não gọi là ung thư não thứ phát hoặc ung thư di căn não. Những loại ung thư thường  có khuynhh hướng  di căn đến não là : ung thư phổi, ung thư vú, ung thư ruột già, ung thư thận và mêlanom.

Ung thư não luôn luôn rất nghiêm trọng vì khối u gây chèn ép và phá huỷ mô não.

Người ta không biết nguyên nhân của ung thư não nguyên phát.

Ung thư não thứ phát có nguồn gốc từ một vị trí ung thư nguyên phát ở nơi khác lan đến não thông qua đường  máu, bạch huyết hoặc trực tiếp lan đến não.

Tăng áp lực bên trong sọ gây ra :

Nhức đầu (triệu chứng kinh điển) : cảm giác nặng đầu vào buổi sáng và càng nhức hơn trong ngày. Nhức đầu có thể làm bạn tỉnh giấc. Nhức đầu dữ dội hơn khi ho, khi vận động, hoặc khi thay đổi tư thế như cúi người hoặc cong gối.

Nôn / ói.

Rối loạn thị giác.

Mệt mỏi.

Hoa mắt.

Tuỳ theo vị trí khối u trong não, nó cũng có thể gây ra :

Mỏi cơ.

Mất thăng bằng.

Mất cảm giác, không thể phát âm, nghe, nhìn hoặc ngửi mùi.

Xuất huyết não.

Thay đổi tính tình.

Bác sĩ sẽ khám và chỉ định làm những xét nghiệm đặc biệt để xem kích thước,  hình dạng, và vị trí khối u trong não. Những xét nghiệm thường dùng là CT scan (một dạng chụp X quang), MRI (cộng hưởng từ). Cũng có thể sử dụng những kỹ thuật mới như PET scan và SPECT.

Chụp mạch máu đồ (để thấy dòng máu chảy trong não) là xét nghiệm thường  dùng trước  khi mổ.

Những xét nghiệm ít được  dùng hơn như chụp Xquang sọ não, và nghiên cứu bằng cách bơm khí vào não hoặc dùng sóng âm.

Ngoài ra có thể có những xét nghiệm khác tùy vào vị trí và loại ung thư mà bác sĩ nghi ngờ. Sinh thiết cũng cần phải thực hiện để xác nhận khối u là ung thư và để định dạng tế bào u. Để làm sinh thiết, bác sĩ phẫu thuật sẽ phải lấy đi một mẫu mô từ khối u não. Mẫu này sẽ được  soi dưới kính hiển vi để định dạng.

Có thể phẫu thuật để cắt bỏ khối u tùy vào vị trí, loại ung thư, phạm vi lan rộng và tình trạng sức khỏe của bệnh nhân. Cũng vào loại và vị trí ung thư, có thể dùng xa trị (điều trị bằng tia phóng xạ) và hoá trị (uống thuốc chống ung thư) để  thay thế cho phẫu thuật. Hầu hết đều là những cuộc phẫu thuật lớn, vì vậy nên bàn bạc chi tiết với bác sĩ về kế hoạch điều trị.

Báo với bác sĩ khi xuất hiện những triệu chứng nhức đầu, rối loạn thị giác hoặc những triệu chứng khác, hoặc khi những triệu chứng này nặng hơn.

Hỏi bác sĩ để hiểu rõ những phương pháp điều trị.

Bác sĩ có thể giúp đỡ nếu việc điều trị gây ra những điều lo lắng.

Nên quan tâm đến tình trạng sức khoẻ chung, ăn thức ăn đa dạng và bổ dưỡng, tập thể dục đều đặn, và nghỉ ngơi đầy đủ.

Theo nghiên cứu của Anh, có một đời sống tình dục tích cực, đàn ông có thể cắt giảm 50% nguy cơ tử vong do bệnh tim. Đối với đàn ông, đạt cực khoái ba hoặc bốn lần một tuần có tác dụng chống lại cơn đau tim hoặc đột quỵ.

Bệnh tim mạch là phổ biến và số lượng bị ảnh hưởng ngày càng tăng mạnh. Theo nghiên cứu, khoảng 25% tử vong ở nhóm tuổi 25 – 69 do bệnh tim mạch. Tại các khu vực đô thị, 32,8% trường hợp tử vong xảy ra do bệnh tim, trong khi tỷ lệ này ở khu vực nông thôn là 22,9%.
Bệnh tim mạch làm cho thể chất và tinh thần của bệnh nhân có những suy giảm nặng nề như: tình trạng thiếu máu cơ tim với những cơn đau thắt ngực, hẹp hở van tim, loạn nhịp tim, thiếu ôxy tế bào trường diễn, căng thẳng do tăng huyết áp, mệt mỏi về thể lực, lo lắng về bệnh tật… Mọi tổn thương đó đều ảnh hưởng đến sức khỏe nói chung và đời sống tình dục nói riêng. Dưới đây là một số điều ít được biết đến về bệnh tim mạch …

Disprin làm giảm nguy cơ đau tim

Điều này cho chúng ta biết rằng disprin có thể được sử dụng riêng hoặc cùng với các thuốc khác để ngăn chặn các cuộc tấn công tim và đột quỵ ở những người có nguy cơ. Nhưng dùng mỗi viên hàng ngày không ngăn chặn một cơn đau tim.
Disprin có tác dụng phụ như đau, khó chịu dạ dày, loét dạ dày, ợ nóng, buồn nôn, ói mửa và có tể chảy máu đường ruột. Do vậy, nếu dùng bất cứ thuốc gì mà không có ý kiến của bác sĩ có thể gây hại cho sức khoẻ của cơ thể.
Rượu vang đỏ tốt cho tim
Đó là sự thật, rượu vang đỏ có nhiều chất chống oxy hóa được gọi là polyphenol có thể ngăn ngừa thiệt hại cho các tế bào tim. Các hóa chất khác trong rượu vang, chẳng hạn như resveratrol đã được chứng minh là có tính chất làm loãng máu có thể giúp ngăn ngừa cơn đau tim, tương tự như vai trò của disprin.
Hơn nữa, rượu có thể làm giảm cholesterol xấu và tăng cholesterol tốt. Tuy nhiên, tất cả những lợi ích này yêu cầu tiêu thụ rượu vang đỏ điều độ, có nghĩa là không quá 1-2 ly nước mỗi ngày.

Sự xuất hiện của cơn đau tim có thể được cảm nhận

Dấu hiệu điển hình của một cơn đau tim bao gồm đau ngực bức xạ đối với hàm hoặc cánh tay, đôi khi kèm theo khó thở, ra mồ hôi, buồn nôn, nôn mửa và hồi hộp. Những triệu chứng này thường kết tủa do hoạt động thể chất và thuyên giảm bởi phần còn lại.
Triệu chứng này thậm chí có thể xảy ra mà không có nỗ lực thể chất, trong trường hợp này thường bị hiểu sai như đau bụng, mặc dù trong thực tế, ám chỉ đến bệnh tim mạch nghiêm trọng hơn.
Đặc biệt là với người cao tuổi và những người có bệnh tiểu đường, sự khởi đầu của một cơn đau tim không kèm theo bất kỳ đau ngực, nhưng thay vì có thể có liên quan đến ngất xỉu, mệt mỏi hoặc khó thở. Lý do cho điều này ở những bệnh nhân tiểu đường là cảm giác công suất của họ thường bị suy giảm. Do vậy, bất kỳ khó chịu ngực bất thường bạn cần nhanh chóng có sự tư vấn của bác sĩ để xử lý kịp thời.

Quan hệ làm giảm nguy cơ đau tim

Theo nghiên cứu của Anh, có một đời sống tình dục tích cực, đàn ông có thể cắt giảm 50% nguy cơ tử vong do bệnh tim. Đối với đàn ông, đạt cực khoái ba hoặc bốn lần một tuần có tác dụng chống lại cơn đau tim hoặc đột quỵ.
Cho dù quan hệ tình dục hoạt động tốt cho trái tim của phụ nữ là không rõ ràng, nhưng một cuộc sống tình yêu lành mạnh giúp phụ nữ có sức khoẻ tổng thể tốt. Thứ nhất, hoạt động tình dục là cách tốt nhất để giảm stress. Nó cũng tuyệt vời như bạn tập thể dục, đốt cháy khoảng 85 calo mỗi phiên nửa giờ. Nếu bạn cảm thấy khó khăn để quan hệ tình dục, đó là cảnh báo không tốt cho trái tim của bạn. Theo các nhà nghiên cứu, rối loạn cương dương có thể cảnh báo của một trái tim không tốt.

Cách kiểm soát các chỉ số để bảo vệ sức khoẻ tim mạch:

Kiểm soát huyết áp: Cao huyết áp thường không có triệu chứng nên bạn rất dễ bỏ qua, không quan tâm, nhưng chúng có thể thình lình dẫn tới nhồi máu cơ tim và đột qụi. Bạn nên kiểm tra ngay huyết áp của mình.
Kiểm soát đường trong máu : Lượng đường trong máu tăng, tiểu đường làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột qụi. Nều bạn bị tiểu đường thì điều cực kỳ quan trọng là kiểm sóat huyết áp và lượng đường trong máu ở mức độ phù hợp nhằm làm giảm nguy cơ các bệnh tim mạch.
Kiểm soát lượng mỡ trong máu: Lượng cholesterol tăng dẫn tới nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột qụi. Do vậy cần kiểm soát lượng cholesterol trong máu thông qua chế độ ăn phù hợp, và nếu cần bạn phải dùng thuốc.

Vì sao có người tuổi đã ngoài 50 nhưng nhìn vào như chỉ mới 30? Phải chăng họ có bí quyết gì? Thật ra, nếu nam giới muốn mình được trẻ lâu chỉ cần họ chú ý đến những thói quen nhỏ trong cuộc sống.

Thường dùng dao cạo

Ăn ít hơn sẽ có trí nhớ tốt hơn.Theo nghiên cứu của Trường Đại học Northumbria Anh quốc, nam giới cạo râu thường xuyên sẽ nhìn trẻ hơn 5 tuổi so với nam giới râu tóc xuề xòa, cạo râu thường xuyên sẽ giúp kích thích sản sinh collagen trên da mặt, từ đó làm cho da trông sáng hơn.

Ngủ ngon làm gương mặt tươi tỉnh
Ngủ không đủ giấc lâu ngày sẽ làm cho gương mặt trông già hơn, vì trong lúc ngủ nhãn cầu của mắt sẽ chuyển động nhanh làm cho các cơ quanh vùng mắt được luyện tập, do đó nếu ngủ không đủ thì các cơ mắt sẽ bị teo lại để lại quầng thâm trên mắt.

Luyện tập thể thao trẻ thêm… 10 tuổi
Mỗi tuần luyện tập trong 3 giờ với cường độ mạnh sẽ làm bạn có cảm giác được trẻ ra tới… 10 tuổi.

Vệ sinh răng miệng tốt làm não linh hoạt hơn
Những người mắc các chứng bệnh về răng miệng thì độ sáng suốt của trí lực sẽ thấp hơn những người khỏe mạnh, người gặp phải những vấn đề về lợi sẽ dẫn đến tình trạng viêm nhiễm của cơ thể trở nên nghiêm trọng hơn làm cho não bị tổn hại. Thường xuyên đánh răng, dùng chỉ nha khoa vệ sinh răng hàng ngày, giữ gìn vệ sinh răng miệng sẽ làm cho não hoạt động minh mẫn hơn.

Đầu tóc gọn gàng trông sẽ trẻ hơn
Khi nam giới bước qua tuổi trung niên, hiện tượng rụng tóc càng thể hiện rõ, trong thời kỳ đầu của rụng tóc, tóc được cắt ngắn sẽ trông có vẻ dày và nhiều hơn, người trông trẻ hơn, nếu tóc dài sẽ dễ nhìn thấy da đầu.

Béo phì sẽ già hơn 10 tuổi
BMI chỉ nên nằm trong giới hạn 20 – 25, nếu vượt mức sẽ làm cho lượng testosterone nam giới giảm xuống như lúc bạn đã già hơn 10 tuổi.

Ngủ đủ giấc không ít hơn 7 giờ và không nhiều hơn 8 giờ, sẽ sống thọ hơn.
Mỗi tối ngủ ít hơn 7 giờ thì nguy cơ chết sớm ở nam giới sẽ tăng 26% nhưng vượt quá 8 giờ một ngày thì nguy cơ chết sớm cũng sẽ tăng 24%.

Vitamin A chống nhăn vùng mắt
Tuổi ngày càng cao thì quá trình tuần hoàn của các tế bào cũng chậm chạp hơn, da sẽ thiếu collagen. Điều này sẽ làm cho da trở nên mỏng hơn, độ dày của vùng da quanh mắt chỉ là 0,02mm dẫn đến da dễ bị nhăn. Theo nhiều nghiên cứu mới đây cho thấy, vitamin A có tác dụng tạo ra collgen, có tác dụng chống nhăn rất hiệu quả.

Làm nông sẽ sống lâu hơn
Theo nghiên cứu của Trường Đại học Chicago của Mỹ, tỉ lệ người làm nông sống tới 100 tuổi cao gấp hai lần so với thành thị.

Hưng phấn tình dục
Khi có hưng phấn tình dục sẽ kích thích cương dương. Theo một nghiên cứu gần đây được đăng trên tạp chí y học Mỹ cho thấy, những nam giới có hoạt động tình dục 1 lần trở xuống trong một tuần thì tỉ lệ phát sinh hiện tượng ED( rối loạn chức năng cương) sẽ tăng lên 2 lần, trong khi đó nam giới có hoạt động tình dục 3 lần trở lên trong một tuần thì hiện tượng ED sẽ giảm 4 lần.

Ăn nhiều rau củ, thịt nạt sẽ phát triển cơ bắp
Khi cơ bắp phát triển, nam giới sẽ trông trẻ hơn. Ăn nhiều rau bina sẽ thúc đẩy sự tổng hợp protein có lợi cho sự phát triển cơ bắp, ngoài ra ăn nhiều rau còn chống lại chứng loãng xương.

 Gần 95% mẫu thịt heo sống vừa được kiểm soát ở thành phố Sài Gòn nhân dịp Tết Nhâm Thìn sắp đến có khuẩn E. coli và tụ cầu vàng.

Heo bệnh chở vào Sài Gòn bị bắt. (Hình: Thanh Niên)

Vũ Trọng Thiện, phó viện trưởng Viện Vệ Sinh Y Tế Công Cộng thành phố nói như vậy hôm Thứ Năm, theo các báo Thanh Niên và VietNamNet.

Xét nghiệm 1,833 mẫu thực phẩm thuộc 12 nhóm thực phẩm các loại, người ta thấy hơn 47% không đạt vệ sinh an toàn thực phẩm.

Theo nguồn tin trên, đối với loại hàng nhập cảng được Viện Vệ Sinh Y Tế Công Cộng kiểm tra cũng thấy “nhiều vấn đề”. Có tới hơn 50% mẫu bia rượu nhập có hàm lượng Aldehyde, mentanol vượt quá quy định cho phép trong khi “22 nhóm thực phẩm nhập khẩu và bao bì đựng thực phẩm được xác định là không an toàn”.

Dù buôn bán trái với quy định của luật lệ, có đến 73% các cơ sở vi phạm an toàn vệ sinh an toàn thực phẩm trên cả nước “chưa bị xử phạt”, báo Thanh Niên cho biết hôm 23 tháng 12.

Mới hôm Thứ Tư, Bộ Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn Việt Nam vừa công bố một phúc trình thú nhận “không quản nổi phẩm chất thịt trên thị trường”.

Phúc trình này được giới thiệu tại hội nghị tổng kết hoạt động của bộ này trong năm 2011 nói rằng 60% khối lượng thịt các loại trên thị trường trong nước, nhiều nhất là thịt bò, thịt heo đều “có vấn đề”.

Phúc trình này tổng hợp các bản báo cáo của các tỉnh thành cho biết số thịt bày bán ở chợ không đạt độ an toàn về vệ sinh; chứa vi khuẩn gây bệnh tiêu chảy, gây ngộ độc thức ăn và chứa chất kích thích, chất tăng trưởng Clenbutarol. Ngoài ra, hầu hết thịt được bày bán ở các chợ trong toàn quốc đều có chứa dư lượng hóa chất quá mức cho phép, đặc biệt là hàn the để giữ cho tươi.

NguoiViet

Một bé trai 10 ngày tuổi tại bang Missouri, Mỹ vừa tử vong vì nhiễm một loại vi khuẩn lạ sau khi uống sữa Enfamil – một thương hiệu sữa nổi tiếng thế giới. Sự việc khiến hai chuỗi siêu thị bán lẻ chính, trong đó có Walmart quyết định thu hồi sản phẩm sữa nói trên từ hàng ngàn cửa hàng trên toàn quốc.

Chuỗi siêu thị Walmart và Supervalu đã đưa ra quyết định nói trên sau khi bé Avery Cornett sống tại thành phố Lebanon, Missouri, tử vong ngày 18/12 vì bị nhiễm một loại vi khuẩn hiếm.
Cơ quan Quản lý Dược phẩm và Thực phẩm Mỹ (FDA) cho biết họ đã kiểm tra các mẫu thử của loại sữa bột Enfamil Premium Newborn lấy từ gia đình đứa bé tử vong. Tuy nhiên, nhà chức trách chưa phát hiện dấu hiệu cho thấy mẫu sữa bột đã bị nhiễm khuẩn.

Sản phẩm Enfamil. Ảnh: NYT

Theo một người phát ngôn của Walmart, công ty này đã được thông báo về cái chết của bé Cornett ngay tối 18/12 và rằng cha mẹ của đứa trẻ đã cho bé uống sữa mua tại một cửa hàng bán lẻ ở thành phố Lebanon. Đến ngày 19/12, công ty đã quyết định thu hồi tất cả các sản phẩm sữa bột Enfamil Premium Newborn khỏi chuỗi cửa hàng của mình.

“Chúng tôi quyết định rút lô sản phẩm đặc biệt ra khỏi các kệ hàng trên toàn quốc như một biện pháp phòng ngừa. Chúng tôi không nói rằng sản phẩm này không an toàn” – người phát ngôn Walmart Dianna Gee nói.
Theo thông tin từ Walmart, bé trai 10 ngày tuổi Cornett đã uống sữa bột Enfamil Premium Newborn loại hộp 350g, với số lô sản xuất ZP1K7G in trên đáy hộp. Cornett đã bị nhiễm khuẩn Cronobacter sakazakii – một loại vi khuẩn thường tìm thấy trong môi trường và đôi khi gây ra bệnh nặng cho trẻ sơ sinh.

Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Thuốc, Trung tâm Kiểm soát dịch bệnh Mỹ cũng đang phối hợp điều tra một trường hợp khác may mắn sống sót sau khi nhiễm khuẩn Cronobacter sakazakii trong tháng qua cũng tại Missouri.
Cơ quan Y tế bang Missouri đã kêu gọi người tiêu dùng trả lại sản phẩm hoặc tạm thời ngừng sử dụng cho đến khi có kết quả điều tra chính thức.
Trong khi đó, Mead Johnson trong một thông báo ngày 22/12, khẳng định: “Chúng tôi tự tin rằng tất cả các sản phẩm của chúng tôi đều an toàn và bổ dưỡng khi được chuẩn bị, bảo quản và sử dụng theo hướng dẫn ghi trên bao bì”.
Công ty này cho biết đã xét nghiệm vi khuẩn Cronobacter đối với tất cả các sản phẩm của mình. Mead Johnson cũng khẳng định sản phẩm sữa tại nhà bé trai mới tử vong đã được kiểm tra và xác nhận không chứa vi khuẩn Cronobacter trước khi đưa ra thị trường.

Theo NYT

Bác Sĩ Ngô Bá Định

Trong suốt cuộc đời, cơ thể con người trải qua một quá trình tạo xương liên tục, trong đó những xương già bị hủy đi và những xương mới được tạo ra. Loãng xương xuất hiện là do sự mất thăng bằng trong chu trình tạo xương đó, khi lượng xương bị hủy nhiều hơn lượng thay thế. Từ đó làm cho xương trở nên xốp hơn , và dần trở nên yếu và dễ gãy hơn.

Ngày nay, có khoảng 28 triệu người Mỹ bị mắc chứng loãng xương – 80% trong số này là phụ nữ. Tuy nhiên, chỉ một lượng tương đối nhỏ những phụ nữ này được chẩn đoán và điều trị.

Bởi vì, ở giai đoạn sớm, loãng xương diễn ra rất thầm lặng, nghĩa là bạn không có một triệu chứng nào. Hơn nữa, nhiều phụ nữ tin rằng nếu họ duy trì một chế độ ăn tốt và tập thể dục đều đặn, họ sẽ không bị ảnh hưởng.

Hiểu biết chính là mấu chốt. Bạn càng hiểu biết nhiều về chứng mất xương và cách lựa chọn của bạn trong sự phòng tránh và điều trị loãng xương, bạn càng có nhiều cơ hội để sống chủ động và không phụ thuộc. Chỉ dẫn này được cung cấp để đem lại cho bạn những kiến thức cơ bản về loãng xương, cũng như những thông tin về những xét nghiệm cần thiết.

Cơ thể mỗi người đều khác nhau, bạn có thể trao đổi với bác sĩ về tình trạng của cá nhân. Cách tốt nhất để giúp bác sĩ quyết định xem bạn có mật độ xương thấp hay loãng xương, và có nguy cơ gãy xương do những chấn thương nhỏ hay không dựa vào xét nghiệm đo mật độ xương.

Xương bình thường có mật độ dày và khoẻ mạnh.

Trong bệnh loãng xương, xương bị làm cho mảnh và yếu đi.

Hãy hỏi bác sĩ về xét nghiệm đo mật độ xương.

Bởi vì, trong giai đoạn đầu, loãng xương không có triệu chứng, bạn có thể không biết rằng xương bạn đang trở nên yếu đi. Xét nghiệm đo mật độ xương là một cánh giúp bác sĩ chẩn đoán được bạn có loãng xương hay không. Xét nghiệm này cũng được dùng để đánh giá tỷ lệ mất xương và đáp ứng với điều trị của bạn.

Có nhiều cách đo mật độ xương như sử dụng sóng âm thanh, hay dùng một lương nhỏ phóng xạ để xác định độ dày hay mật độ của xương. Xét nghiệm đo mật độ xương đơn giản, an toàn, và không đau và hầu hết các xét nghiệm chỉ tốn chừng vài phút.

Xét nghiệm chấm điểm (T-score) so sánh mật độ xương của bạn với xương của phụ nữ trẻ bình thường. T-score bình thương là -1 hay cao hơn. Xương bị yếu đi do loãng xương trở nên mỏng, dễ gãy. Nếu T-score của bạn dưới mức bình thường, bạn nên điều trị.

Các xét nghiệm là một phương cách tốt để giúp xác định bạn có nguy cơ loãng xương hay không. Hãy hỏi bác sĩ xem bạn có nên thực hiện xét nghiệm đo mật độ xương không và dùng thuốc hay phương pháp điều trị loãng xương nào là thích hợp cho bạn.

Phụ nữ thời kỳ mãn kinh có nguy cơ cao. Mãn kinh thường bắt đầu ở độ tuổi 50. Cho dù có thể xuất hiện sớm hơn, ví dụ trong trường hợp người phụ nữ bị phẫu thuật lấy đi buồng trứng.

Các yếu tố khác có thể đóng góp vào các yếu tố nguy cơ gồm:

- Di truyền: Gia đình có tiền căn loãng xương, Thân hình nhỏ con hay ốm.

Chủng tộc người da trắng hay Châu Á ( Nhóm người này có nguy cơ cao nhất cho dù loãng xương có thể ảnh hưởng đến mọi phụ nữ mọi dân tộc).

- Giảm mức estrogen:Trong hay sau khi mãn kinh

- Thuốc: Steroide, Tăng nội tiết tố tuyến giáp

- Cách sống :Hút thốc lá, Dùng quá nhiều caffeine, Dùng quá nhiều rượu, Thiếu các hoạt động thể lực…

- Lượng vitamine D và calci không tương xứng. Ví dụ: không uống hoặc uống ít sữa hoặc ăn kiêng mỗi ngày.

Qua thời gian, khi xương bạn mỏng và yếu hơn, bạn có thể gặp phải các triệu chứng: Giảm cân, Đau lưng,Còng lưng, Gãy xương hông, cổ tay, xương sống.

Mãn kinh là yếu tố mấu chốt góp phần phát triển loãng xương. Ngay cả khi không có yếu tố nguy cơ nào tác động vào bạn, bạn vẫn có thể có loãng xương nếu bạn đã sau mãn kinh.

Trong giai đoạn sớm của loãng xuơng, bạn có thể không có triệu chứng gì. Tuy nhiên, khi bệnh phát triển, bạn có thể bị gãy xương chỉ do một chấn thương nhỏ, đặc biệt ở xương hông, cổ tay, xương sống.

Các xương bị yếu do loãng xương dễ bị gãy hơn. Một sự té ngã hay căng cơ lưng quá nhiều có thể tăng nguy cơ gãy xương. Việc này có thể dẫn đến đau, giảm chiều cao, giới hạn hoạt động, gù lưng. Đi kèm với tác động về mặt thể chất, loãng xương có thể dẫn đến cảm giác gây bơ vơ, thiếu tự tin, hay mất độc lập.

Ngòai việc thực hiện một xét nghiệm đo mật độ xương và biết đuợc thang điểm T- score, bạn có thể tự bảo vệ mình thoát khỏi sự nguy hiểm của loãng xương bằng cách làm theo các bước sau:

- Tập thể dục nhiều và đều đặn :

Bạn có thể bảo vệ xương của bạn chống lại gãy bằng tập thể dục và làm các hoạt động thể lực khác. Các bài tập thể dục nhằm tăng độ khỏe mạnh của cơ và nâng cao tính mềm dẻo giúp phòng tránh té ngã.

- Bảo đảm chế độ ăn có đầy đủ calci và vitamine D :

Cơ thể của bạn cần calci và vitamine D để giữ cho xương khoẻ mạnh. Nguồn tốt nhất để cung cấp calci là thức ăn. nếu bạn không thể lấy đủ calci từ thức ăn, bạn có thể lấy thêm từ các nguồn phụ khác.

- Phòng tránh tai nạn bằng cách sống an toàn :

Với loãng xương, bạn cần phải học cách sống an toàn phòng tránh té ngã và chấn thương xương. Tạo một căn nhà an toàn bằng cách loại bỏ các mối nguy hiểm. Cẩn trọng khi mang vác, cúi xuống hay với tay ra.

- Làm xét nghiệm đo mật độ xương :

Bạn có thể không biết rằng xương của bạn đang yếu đi. Cách tốt nhất để bác sĩ của bạn quyết định bạn có mật độ xương thấp hay loãng xương và bạn có nguy cơ cao bị gãy xương hay không là dựa vào xét nghiệm đo mật độ xương.

- Trò chuyện cùng bác sĩ của bạn :

Tham khảo ý kiến của bác sĩ về thuốc phòng hay phương pháp điều trị nào là thích hợp với bạn.

- Hoạt động hàng ngày :

Tất cả phụ nữ nên biết về chứng mất xương và loãng xương. Gần như một phần hai phụ nữ trên 50 tuổi bị loãng xương bị gãy xương. Một cú té ngã nặng nề hay căng cơ lưng quá mức có thể làm gia tăng nguy cơ gãy xương. Điều này có thể dẫn đến đau, mất chiều cao, giới hạn hoạt động, và còng lưng.

Những chất nầy rất cần thiết cho chúng ta để sống, nhưng ngọt quá đôi khi cũng có hại cho sức khỏe.
Mời xem
VIDEO: High Fructose Corn Syrup  (Michael Pollan. New York Times) 15 phút

***
Các loại đường
Đường là chất phụ gia (additif alimentaire, food additive) đứng hàng đầu tại Hoa Kỳ.
Các chất đường thiên nhiên sau đây được xem là tiêu biểu và thông dụng nhất:
*-Đường cát (table sugar, white sugar, granulated sugar): Đường cát là loại đường thông dụng nhất hiện nay trên thế giới. Màu trắng, hạt nhuyễn mịn hay to, được trích lấy và biến chế từ mía đường hoặc từ củ cải đường (beets). Tên khoa học của đường cát là sucrose hay saccharose. Đường cát đã chịu qua nhiều giai đoạn tẩy trắng bằng hóa chất nên rất tinh chế, cho nên có người nói rằng ăn đường cát thường xuyên sẽ không tốt cho sức khỏe.
*-Đường thô (raw sugar): Có được trong giai đoạn đầu của việc sản xuất đường. Đường thô màu xậm và hạt to hơn đường cát trắng. Tại Hoa Kỳ, sau khi lấy bớt chất bẩn ra, đường thô được bán với những tên như demerera, turbinado, hoặc muscavado.
*-Đường nâu (brown sugar, sucre roux, cassonade): Màu từ sậm tới lợt. Đây là 90% đường cát có trộn 10% mật đường. Rất được nhiều người sử dụng vì họ nghĩ rằng loại đường nầy có vẻ thiên nhiên cho nên tốt cho sức khỏe hơn mấy loại đường cát trắng tinh chế?
*-Đường bột (confectioner’s sugar, powdered sugar): Đây là loại đường nhuyễn y như bột. Đôi khi người ta thêm tinh bột bắp để giúp đường khỏi bị đóng cục. Đường bột được dùng để áo bên ngoài của các loại bánh ngọt.
*-Đường trái cây (fructose): Hiện diện một cách tự nhiên trong các loại trái cây.
*-Đường của sữa (lactose): Các loại sữa đều có chứa lactose một cách tự nhiên. Ít ngọt.
*-Đường lúa mạch (maltose): có trong mạch nha, beer
*-Mật đường (molasse): Sau khi đường cát được trích lấy, chất nước còn lại được gọi là mật đường. Chất nầy có màu đen, vị ngọt hơi đắng và có chứa nhiều chất khoáng như magnesium và chất sắt. Mật đường được dùng để nuôi gia súc, để cất rượu cồn ethyl alcohol, hoặc để làm bánh.
*-Sirop bắp (corn syrup): Còn được gọi là high fructose corn syrup vì chứa rất nhiều fructose. Đường glucose của tinh bột bắp được chuyển thành fructose. Sirop bắp được sử dụng rất rộng rãi trong kỹ nghệ biến chế thực phẩm.
*-Sirop nhựa cây phong (sirop d’érable, maple syrup): Đây là sirop quốc hồn quốc túy của Canada.  Nhựa cây phong được trích lấy vào khoảng tháng ba khi trời bớt tuyết và bắt đầu hơi ấm áp, đến cuối tháng tư lúc cây đâm chồi thì ngưng hứng nhựa. Bốn mươi gallons nhựa cây phong đem nấu cho được một gallon (3,8 lít) sirop. Từ sirop nhựa cây phong người ta còn biến chế thành nhiều thành phẩm khác rất ngon như beurre d’érable, tire (maple taffy or maple toffee), kẹo, v.v…
*-Mật ong (honey): Rất thay đổi tùy loại mật. Nói chung, mật ong chứa nhiều đường fructose (levulose) 38%, dextrose 31%, sucrose 1%, nước 17% và vitamins.
*-Đường nghịch chuyển (invert sugar): Có được qua phương pháp làm thủy phân sucrose ra đường glucose (dextrose) và đường fructose với một tỷ lệ bằng nhau. Đường nghịch chuyển ngọt hơn đường cát, và thường được dùng để làm chậm lại hiện tượng kết tinh (thí dụ trong các lọ mứt) cũng như để giữ ẩm đổ lâu hơn nhất là đối với các loại bánh ngọt có chứa rất ít chất béo, nhờ vậy sản phẩm sẽ lâu khô và có vẻ tươi mới.
+ Ở Việt Nam, ngoài những loại đường thông thường như vừa kể bên trên, mình cũng có nhiều loại đường rất đặc biệt và rất bình dân, đó là: đường thẻ, đường móng trâu, đường chảy dùng để nấu chè hoặc kho cá vì nó rẻ tiền.
Vùng Tân Châu, Châu Đốc thì có đường thốt nốt, ngọt dịu và thơm nữa.
Muốn sang hơn thì ăn đường phổi, đường phèn, nhưng những loại đường nầy cũng không mấy thông dụng cho lắm.
Rồi còn đường mạch nha kéo trên bánh tráng bánh phồng nữa.
Ba bốn chục năm về trước, lúc quê hương còn trong khói lửa, đường là một nhu yếu phẩm, thường bị khan hiếm một phần do con buôn đầu cơ tích trữ cho nên giá mua rất đắt.
+Tại Canada, lúc bán sale mua đường có khi còn rẻ hơn là mua muối.
Đường đơn giản hay đường hấp thụ nhanh
Đây là đường thiên nhiên theo nghĩa thông thường mà chúng ta hiểu…Những chất tạo vị ngọt nầy được thấy trong bánh, kẹo, chè, chocolat hoặc trong các loại nước ngọt…
Đường mía (saccharose), đường trái cây (đặc biệt là đường fructose cao của sirop bắp) đường sữa (lactose) là những thí dụ điển hình.
Trong ruột, đường đơn giản chuyển ra thành glucose và được hấp thụ vào máu một cách rất nhanh chóng.
Khi đường huyết glycémie tăng, lập tức tụy tạng sẽ tiết ra insuline để giúp tế bào hấp thụ glucose vào đồng thời kéo đường huyết xuống mức bình thường.
Đường phức tạp hay đường hấp thụ chậm
Vị hơi ngọt và gồm có bột đường (tinh bột) và các chất xơ. Tinh bột được thấy trong bánh mì, khoai Tây, cơm, gạo, ngũ cốc và trong các loại pasta như nouille, macaroni, spaghetti, v.v…
Chất xơ có nhiều trong rau, cải, hoa quả, đậu, trong hạt dẻ (walnuts) cũng như trong các loại cereal làm từ hạt thô (wholemeal grain, grain entier)…
Đường phức tạp cần sự tác động của một số enzymes để chuyển ra thành glucose rồi mới được hấp thụ vào máu. Bởi lý do nầy, đường huyết tăng lên chậm hơn so với đường đơn giản.
Đường phức tạp rất cần cho các hoạt động biến dưỡng của cơ thể.
Đường đơn giản và đường phức tạp không thể thay thế lẫn nhau được.
Ăn nhiều đường quá có hại sức cho khỏe không?
Đường đơn giản và đường phức tạp đều tạo ra năng lượng.
Một gram đường cho ra 4 calories. Năng lượng dư thừa sẽ được dự trữ dưới dạng glycogen và mỡ… Ăn ngọt thường xuyên quá, mập ra cũng dễ hiểu mà thôi.
Tình trạng béo phì dễ dẫn đến các bệnh tim mạch, tăng huyết áp và tiểu đường. Ngoài ra, việc ăn nhiều đường, kể cả đường thiên nhiên như đường trái cây và mật ong cũng vậy, có thể đưa đến tình trạng hư răng nếu không chịu súc miệng đánh răng kỹ lưỡng.
Ăn nhiều bánh kẹo ngọt cũng có thể làm chất triglyceride (một loại chất béo xấu) trong máu gia tăng.
Năm 2005, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết trên thế giới có vào khoảng trên 170 triệu người mắc bệnh tiểu đường và con số nầy có thể tăng gấp đôi vào năm 2030. Chỉ riêng Hoa Kỳ cũng có trên 21 triệu bệnh nhân.
Thực phẩm quá dồi dào đường cũng như quá nhiều dầu mỡ và chất béo bão hòa, cộng thêm việc thiếu vận động là những nhân tố dẫn đến tình trạng béo phì, bệnh tim mạch và bệnh tiểu đường type II còn được gọi là Diabetes mellitus .
Bệnh tiểu đường đã chiếm 8% ngân sách về y tế tại các quốc gia kỹ nghệ.
Người ta còn gọi đây là bệnh của nhà giàu, nhưng thực tế cho thấy bệnh tiểu đường không tha nhà giàu cũng như không chê nhà nghèo.
Người bị bệnh tiểu đường có thể dùng đường được không?
Theo l’Association Canadienne du Diabète, thì họ vẫn có thể ăn ngọt được, nhưng phải ăn một cách điều độ chừng mực và vừa phải thôi. Họ cũng có thể thay thế đường bằng cách ăn trái cây, rau cải, hoặc bằng các sản phẩm làm từ sữa.
Trong một ngày họ không được ăn quá giới hạn tối đa 10% năng lượng từ các thức ăn ngọt đem vào.
Biết rằng 1gr đường cho 4 calories… Thí dụ: nhu cầu năng lượng trung bình của một người là 2500 calories/ngày,  trong số nầy năng lượng do đường đem vào không được quá giới hạn 250 calories.
Trên đây là những chỉ dẫn chung chung mà thôi. Bệnh trạng mỗi người mỗi khác, nên chỉ có bác sĩ điều trị mới có thẩm quyền quyết định.
Theo khuyến cáo của American Heart Association: Added sugar (đường thêm vào):
- đàn ông tối đa 150 calories/ngày tương đương 9 muỗng café đường.
- đàn bà tối đa 100 calories/ngày tương đương 6 muỗng café đường.
Các nhà khoa học Âu Mỹ đều nói rằng, không có mối liên hệ trực tiếp cho thấy đường là nguyên nhân gây ra bệnh tiểu đường loại II. Nhưng về mặt sinh lý học, rất có thể đường gây ra bệnh diabetes một cách gián tiếp, chẳng hạn như trong trường hợp chúng ta thường tiêu thụ những thức ăn thức uống có chỉ số đường huyết (glycemic index) cao, khiến tụy tạng bị mệt mỏi và trở nên yếu đi, vì phải thường xuyên tiết insuline.
Chỉ số đường huyết là vận tốc chuyển hóa của một chất bột đường (glucide, carbohydrate) ra thành glucose để được hấp thụ vào máu.
Một thức ăn có GI càng cao thì đường huyết tăng càng nhanh.
Một số thức ăn có GI cao:
Carotte chín (85), pain blanc (70), gạo hạt dài (72), gạo tấm broken rice (86), Gạo Thái Jasmine rice (109), nếp (98), các loại cereal – cornflakes (80), mật ong (90), Pepsi Coca (70), riz instantané (90), maltose beer (110), khoai tây chiên fries hay khoai đút lò (95), khoai tây nấu chín (70), dưa hấu (72), bí rợ (75), corn chip (72), bánh biscuit khô cracker (78), bánh mì baguette (95).
Các nhà khoa học cho biết sự thặng dư glucose trong máu khiến tụy tạng phải tiết ra thường xuyên insulin và yếu tố insulin like growth factor one IGF-1.
Theo thời gian, tình trạng nầy sẽ đưa đến hiện tượng kháng insulin mà bệnh tiểu đường là hậu quả, và đồng thời cũng có thể có nhiều nguy cơ dẫn đến cancer (vú, ruột già, v.v…).
Gs Jim Mann thuộc Đại Học Otago, New Zealand cũng nhận định rằng đường gây béo phì  và tình trạng nầy sẽ dẫn tới bệnh diabetes.
Mập bụng (abdominal obesity) là một mối nguy cơ (risk factor) làm xuất hiện bệnh tiểu đường type II..
Trong thực tế, rất khó tách rời ảnh hưởng của đường trong bệnh diabetes.
Thêm đường vào thức ăn thức uống chỉ làm tăng calories ăn vào chớ chẳng làm gia tăng giá trị dinh dưỡng của sản phẩm.
Các khảo cứu về bệnh tiểu đường những năm gần đây nghi ngờ các loại nước ngọt có gaz như Coca, Soda, Pepsi, Seven Up, v.v…đã dự phần quan trọng trong sự xuất hiện của bệnh diabetes.
Vậy thì fructose có tốt hơn không?
Đây là đường trích từ trái cây.
Fructose ảnh hưởng ít hơn các loại đường khác trong việc làm gia tăng đường huyết, vì vậy từ trước tới giờ các bệnh nhân tiểu đường thường được khuyên nên sử dụng đường fructose để tạo vị ngọt, nhưng ngày nay thì fructose mất dần sự sáng chói của nó.
Được biết rằng ảnh hưởng của fructose không mấy quan trọng trong việc kiểm soát đường huyết, vì nó không kích thích sự tiết insuline, và tai hại hơn nữa là nó làm gia tăng hàm lượng loại chất béo xấu triglyceride lên.
Sự gia tăng triglyceride trong máu là một yếu tố làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch.
Thí nghiệm trên súc vật cho thấy fructose còn làm tăng sự kháng insuline (résistance à l’insuline), đồng thời cũng làm thay đổi hiện tượng dung nạp glucose (tolérance au glucose) và hiện tượng cao máu.
Thí nghiệm lâm sàng sơ khởi thực hiện ở người, còn cho biết fructose làm tăng cân do tác dụng xấu trên hàm lượng của hai hormones liên hệ tới sự no (satiété) và sự đói bụng(appétit)… Đó là hormones leptine và ghréline.
Fructose có chỉ số đường huyết rất thấp, lối 22 nên làm tăng glucose trong máu lên chậm  so với đường sucrose (đường mía) có IG lối 67.
Về mặt tạo năng lượng, 1 gram fructose cho ra 3 Calories trong khi 1 gram sucrose tạo ra 4 Calories.
Trong cơ thể, năng lượng dư thừa sẽ được chuyển ra thành mỡ.
Có hai loại đường fructose
1)- Fructose thiên nhiên trong trái cây chiếm một tỉ lệ không đáng kể. Nếu sử dụng một cách bình thường sẽ không hại gì đến sức khỏe.
Trong rau quả, fructose (và một vài loại đường khác) luôn luôn phối hợp với một số dưỡng chất khác để giúp cho việc hấp thụ được dễ dàng.
Lấy thí dụ, các chất xơ trong trái cây làm chậm lại sự hấp thụ của đường, cũng như sự hiện diện của các bần tố oligoéléments  như chrome, magnesium sẽ giúp vào tác động chuyển hoá của đuờng.
2)- Fructose tự do là dạng đường được cho thêm vào trong thức ăn và thức uống để tạo vị ngọt. Người ta sử dụng đường Fructose cao của sirop bắp (high fructose corn syrup hay HFCS).
Tại Canada, kỹ nghệ thực phẩm cố tình tránh né danh từ HFCS, và họ thay thế bằng cụm từ Sugar/glucose-fructose trên nhãn hiệu của sản phẩm.
HFCS được cho thêm vào sản phẩm để tạo vị ngọt nhưng không có kèm theo những dưỡng chất khác để giúp vào tác động chuyển hóa.
HFCS có thể được chế biến thành nhiều loại đường có độ ngọt khác nhau bằng cách cho thay đồi tỉ lệ glucose-fructose.
Thông thường, trái cây có chứa một tỉ lệ glucose – fructose bằng nhau 50/50, nhưng hầu như kỹ nghệ nước ép trái cây thường có khuynh hướng cho thêm fructose cao HFCS trong sản phẩm để giúp tăng độ ngọt lên.
Tại Hoa Kỳ và Canada lối 40% thức ăn và thức uống biến chế công nghiệp đều có chứa đường fructose cao của sirop bắp hay high fructose corn syrup(HFCS).
Các sản phẩm sau đây thường có chứa HFCS:
Nước ngọt như Coca, Pepsi, Seven Up, soda, iced tea,chocolate,yogurt, bánh mì sandwich, ketchup, tomato soup, cereal ăn sáng, thỏi cớm  ngọt (energy bars, barres tendres, chewy granola bars), trong các loại bánh kẹo, và trong mật ong (honey) được pha HFCS một cách bất hợp pháp  v,v…
Tóm lại món nào có vị ngọt (ngoại trừ các loại diet) là có đường high fructose corn syrup trong đó.
Ảnh hưởng của đường high fructose corn syrup trên sức khỏe
Một sự tiêu thụ bình thường fructose sẽ không có hại gì nhưng ngược lại, một sự thặng dư hay tiêu thụ quá tải đường fructose dưới dạng sirop bắp hay HFCS sẽ là nguyên nhân của nhiều thứ bệnh tật như tim mạch, béo phì và tiểu đường type 2.
Thông thường thì chất bột đường carbohydrate tiêu thụ sẽ được chuyển ra thành đường dơn glucose. Vào máu, glucose sẽ kích thích tuyến tụy tạng pancreas tiết hormone insuline giúp đem glucose vào tế bào để tạo năng lượng đồng thời cũng giúp vào việc điều chỉnh đường huyết glycémie ở mức độ thích hợp.
Riêng fructose được chuyển hóa tại gan. Một sư tiêu thụ quá nhiều fructose sẽ làm cho gan không chu toàn được nhiệm vụ tạo năng lượng và thay thế vào đó là sự tạo ra những chất mỡ xấu  triglycerides và được thải vào máu. Đây là yếu tố nguy cơ gây ra bệnh tim mạch.
Từ hơn 20 năm nay HFCS đã được kỹ nghệ thực phẩm sử dụng hết sức rộng rãi trong thức ăn thức uống sản xuất theo lối công nghiệp.
Vào cơ thể HFCS sẽ tạo ra các chất reactive carbonyls và làm tổn hại tế bào bêta của tụy tạng (nơi sản xuất insuline) và dẫn tới bệnh tiểu đường type 2.
Các thí nghiệm sơ khởi ở người cho thấy, fructose cũng làm tăng cân, gây béo phì do tác dụng xấu trên liều lượng của hai loại hormones liên hệ đến sư no satiety và sự đói bụng appetite.
Đó là hormone leptin và hormone ghrelin.
Một khảo cứu của Gs Luc Tappy, Lausanne Univ School of Biology & Medicine Thụy Sĩ cho thấy ảnh hưởng chuyển hóa đường fructose có hơi khác biệt tùy theo giới tính.

http://www.reuters.com/article/idUSCOL26917620080602

12 tham số parameters chuyển hóa fructose  (như tăng triglyceride, tăng glucose…) xuất hiện nhanh hơn ở nhóm thanh niên so với nhóm phụ nữ tham dự trong cuộc thí nghiệm.
Vậy tại sao có sự thặng dư fructose?
Vấn đề thặng dư ở đây là do fructose tự do mà ra.
Đó là fructose cao của sirop bắp (HFCS) vì giá quá rẻ nên được kỹ nghệ thực phẩm ưa chuộng dùng để tạo vị ngọt trong các sản phẩm của họ.
Trước những năm 70, Hoa Kỳ sử dụng toàn đường mía và đường củ cải (sucrose- saccharose), nhưng từ những năm 80 chánh phủ Hoa Kỳ cho tăng giá đường lên và đồng thời họ cho tài trợ ngành trồng bắp  trong xứ. Nhờ đó mà giá bắp được giữ thật thấp.
Kỹ nghệ thực phẩm không còn cách nào khác hơn là phải chọn nguồn đường rẻ tiền được sản xuất từ bắp. Đó là lý do xuất hiện đường fructose cao của sirop bắp (HFCS).
HFCS là một loại đường dễ hòa tan, dễ sử dụng và đồng thời nó cũng có thời hạn dùng (shelf life) dài hơn so với các loại đường khác.
The whole truth about hight fructose corn syrup

http://news.consumerreports.org/health/2008/10/high-fructose-c.html

Đường hóa học và các chất thay thế đường
Đây là những chất có vị ngọt nhưng tạo ra rất ít calories.
Người ta chia chúng ra làm 2 nhóm:
1)- Nhóm có tính dinh dưỡng (édulcorants nutritifs):
Xylitol, Sorbitol và Mannitol, là những chất được làm từ trái cây. Người ta còn gọi những chất nầy là đường rượu (sucre alcoolique). Chúng có vị ngọt, nhưng lại có thêm tính nhuận trường nữa. Ăn trên 30g/ngày có thể bị tiêu chảy…
Mỗi gram của các chất này chỉ cho ra có 2 calories, trong khi đường cát cho ra 4 calo.
Các loại đường này không mấy phổ biến cho lắm, chỉ thấy được sử dụng trong một số sản phẩm, chẳng hạn như trong kẹo chewing gum.
2)- Nhóm không có tính dinh dưỡng (édulcorants non nutrtifs):
Những chất này không tạo ra năng lượng, nhưng lại có vị ngọt gấp cả trăm lần đường cát. Chúng thường được đựng trong các bao nho nhỏ màu xanh, vàng hoặc hồng để chúng ta bỏ vào café.
Kỹ nghệ thực phẩm cũng sử dụng các loại đường hóa học này để tạo vị ngọt cho các loại sản phẩm nhược năng lượng (hypocaloric) và các thực phẩm diet. Đây là những chất tổng hợp hóa học để tạo vị ngọt (édulcorant synthétique) và thường được phân chia ra làm hai nhóm:
* nhóm thế hệ thứ nhất: saccharine, sodium cyclamate, aspartame.
* nhóm thế hệ thứ nhì: sucralose (Splenda), acésulfame-potassium (Sunnet, Sweet One, Acek)), neotame, alitame.
Thông dụng nhất, là chất aspartame mà chúng ta thấy trong các thức ăn thức uống diet.
Tuy nhiên cũng có dư luận cho rằng ăn thường xuyên các loại đường hóa học sẽ không tốt cho sức khoẻ.
Phe chống đối đường hóa học quả quyết rằng chất aspartame gây nhức đầu (migraine) cũng như có thể gây cancer não.
Được biết một phần aspartame sẽ chuyển thành methanol trong bao tử và chất nầy sau đó sẽ phân hóa thành formaldehyde và acide formique là chất độc cho hệ thần kinh.
Họ còn nói là trong cơ thể aspartame còn bị phân cắt ra thành acide aspartique và phénylalanine.
Đối với những người bị bệnh phenylketonuria (PKU), là một bệnh rất hiếm thấy do sự lệch lạc của một gene, khiến cơ thể không tạo ra được enzyme để khử chất phenylalanine, do đó chất nầy tăng nhiều trong máu và gây tổn hại đến hệ thần kinh trung ương.
Thí nghiệm cho thấy, chất saccharine  (Twin, Sweet N Low) ở liều lượng thật lớn nó có thể gây cancer bọng đái ở loài chuột.
Ngày nay tại Canada, saccharine và sodium cyclamate (Sucaryl, Twin sugar) bị rút ra khỏi danh sách các chất phụ gia và bị cấm sử dụng trong kỹ nghệ, nhưng vẫn còn được cho phép sử dụng với liều lượng nhỏ để chúng ta tự bỏ vào café.
Phe cổ võ chất aspartame lẽ đương nhiên là giới kỹ nghệ thực phẩm, chánh phủ, FDA, Health Canada, các trung tâm nghiên cứu trong các đại học, National Cancer Institute Hoa Kỳ, Tổ chức Autorité Européenne de Sécurité des Aliments EFSA, Tổ chức y tế thế giới OMS, tổ chức Lương nông FAO thuộc Liên Hiệp Quốc…tất cả đều khẳng định là trong điều kiện sử dụng bình thường, chất aspartame rất an toàn cho sức khỏe cũng như chẳng có mối liên hệ nào với bệnh cancer cả.
Trên thế giới, aspartame (Nutrasweet, Equal, Egal, Canderel…) được sử dụng rộng rãi trong khoảng 6000 loại mặt hàng và sucralose có mặt trong lối 4000 sản phẩm.
Ý niệm về sự an toàn hoặc không an toàn của đường hóa học rất thay đổi tùy theo từng quốc gia… Alitame được sử dụng tại Mexico, Úc châu và Trung quốc, nhưng Canada và Mỹ thì cấm… Riêng neotame, một chất tạo vị ngọt anh em với aspartame thì được FDA Hoa kỳ chấp thuận từ 2002, nhưng Canada thì mãi năm năm sau mới cho phép.
Nói chung, các nhà dinh dưỡng đều đồng ý là các loại đường hóa học có thể giúp ích một phần nào cho con người, nhưng không thể xem chúng là một giải pháp thỏa đáng để giúp ta có một hàm răng tốt, để giảm cân, hoặc để kềm hãm bệnh tiểu đường.
Năm 2007 vừa qua, Bs Ramachandran Vasan, Hoa Kỳ, trong khảo cứu thực hiện trên một nhóm 9000 ngàn người trung niên đã cho biết, là có sự liên quan mật thiết giống như nhau, giữa sự tiêu thụ mỗi ngày trên một lon 355ml soda loại thường regular tức là có chứa đường và loại diet (không có đường sugar free), cùng với sự xuất hiện của hội chứng biến dưỡng (metabolic syndrome) như tăng mỡ vùng bụng, cao máu, tăng hàm lượng chất béo xấu triglyceride, giảm hàm lượng chất cholesterol tốt HDL và tăng đường huyết.
Tất cả các nhà khoa học kể cả Bs David Jenkins (St Micheael’s Hospital Toronto), đều bối rối trước khám phá quá mới mẻ nầy «Before we were saying take the diet drink and you’re ok. Now we’re saying: watch it»…
Bs R.Vasan người thực hiện cuộc khảo cứu đăng trong tạp chí Circulation: Journal of the American Heart Association, cũng thắc mắc trước kết quả. Ông ta đưa ra giả thuyết rất có thể những người uống một hai lon soda một ngày đồng thời cũng là những người ăn nhiều calories, nhiều chất béo bão hòa và nhiều trans fat đều là những chất béo xấu cũng như họ là những người ù lì ít chịu hoạt động…
(We really don’t khnow, this soda consumption may be a marker for a particular dietary pattern or lifestyle. Individuals who drinks one or more sodas tend to be people who have greater caloric intake. They tend to have more of saturated fats and trans fats in their diet, they tend to be more sedentary, they seem to have lower consumption of fibre)…
Một khảo cứu khác do Ts Susie Swithers thực hiện tại Purdue Univ. Indiana và được đăng trong tạp chí Behavioral Neuroscience cho biết thức ăn thức uống nhược năng nghĩa là chỉ có chứa đường hóa học saccharine hoặc aspartame đều có khuynh hướng làm xáo trộn chức năng nhận biết calories của não.
Bình thường khi ăn ngọt thật sự, cơ thể sẽ nhận biết ngay số calories ăn vào để sau đó kích động biến dưỡng để đốt số năng lượng thặng dư và tăng thân nhiệt lên.
Trường hợp sử dụng đường hóa học saccharine để tạo cảm giác ngọt giả tạo, nhưng chẳng có calorie nào kèm theo, thì cơ thể tăng nhiệt độ rất ít và vì thế sẽ bị mập ra. Thí nghiệm đã được thực hiện trên loài chuột.
Đây là một giả thuyết rất mới mẻ và trái ngược với ý niệm cũ là việc sử dụng các chất tạo vị ngọt hóa học như aspartame, saccharine để giúp giảm cân.
Cần nên đọc kỹ nhãn hiệu
Thông thường trên mỗi loại thực phẩm sản xuất theo lối công nghiệp đều có liệt kê bản nguyên liệu (ingredients) sử dụng.  Các chất nầy đều được xếp theo thứ tự quan trọng từ nhiều tới ít, và từ trước ra sau.
Các danh từ tận cùng bằng chữ OSE là đường, như sucrose, fructose, dextrose, saccharose, maltose…
Đôi khi chúng ta cũng thấy ghi trên nhãn hiệu những câu có hàm ý đặc biệt về một chất dinh dưỡng nào đó.
Tại Canada, cơ quan Kiểm TraThực phẩm (CFIA) có trách nhiệm ấn định và kiểm soát sự xác thực của các nhãn hiệu. Sau đây là một vài thí dụ:
*FAIBLE TENEUR EN SUCRE (Low sugar): không được chứa nhiều hơn 2g đường cho một phần chuẩn hay xuất ăn (par portion, per serving)
*SANS SUCRE AJOUTÉ, NON SUCRÉ (No sugar added, unsweetened): sản phẩm có thể chứa đường một cách tự nhiên, chẳng hạn như các loại nước trái cây, nhưng ngoài ra  không có một loại đường nào khác (như đường cát, mật ong, mật đường) được thêm vào hết.
*SANS SUCRE (sugar free): không được chứa hơn 0.25g đường cho 100g sản phẩm và cũng không được có hơn một calorie cho mỗi 100g. Loại thức ăn nầy chứa ít đường và ít calo nhất và được xem là thực phẩm ăn kiêng diète.
*TENEUR RÉDUITE EN CALORIE: sản phẩm chứa 50% calorie ít hơn so với những sản phẩm bình thường đồng loại.
*ALIMENT HYPOCALORIQUE: là những thực phẩm có số calorie giảm cũng như không thể chứa hơn 15 calories cho mỗi phần chuẩn hay xuất ăn.
*SOURCE DE FIBRES ALIMENTAIRES: ít nhất phải chứa 2g chất xơ cho mỗi phần chuẩn.
*SOURCE  ÉLEVÉE  DE FIBRES: phải chứa ít nhất 4g chất xơ cho mỗi phần chuẩn.
*SOURCE  TRÈS  ÉLEVÉE  DE  FIBRES: phải có ít nhất 6g chất xơ cho mỗi phần chuẩn.
Nguyễn Thượng Chánh
*Muối, bạn hay thù ?

http://vietbao.com/D_1-2_2-282_4-183613/

*Dầu mỡ, bạn hay thù?

http://www.yduocngaynay.com/8-8TK_NgTChanh_DauMoBanHayThu.htm

Chuyện nước ngọt có gas
Thời đại nào, xã hội nào cũng thế, vị ngọt vẫn dễ hấp dẫn mọi người.
Tại Canada, từ 1986 đến 1996, các sản phẩm ngọt đã tăng vọt lên hơn 102%, trong số này nước ngọt tăng hơn 5%.
Số người bị béo phì tăng lên một cách đáng ngại, 25% ở trẻ em và 50% ở người lớn.
Các loại nước giải khát như Coke, Pepsi, Seven Up, Soda v,v…đều có chứa rất nhiều đường, mà đặc biệt là đường fructose cao của sirop bắp gọi lả high fructose corn sirup HFCS.
Rất nhiều khảo cứu cho biết việc sử dụng quá thường xuyên các loại nước ngọt là nguyên nhân dẫn đến tình trạng béo phì, bệnh tim mạch và bệnh tiểu đường loại 2 tại Hoa Kỳ.
Nước Diet:không phải là một giải pháp tốt cho sức khỏe.
Thay thế nước ngọt có gas và nhiều đường bằng loại nước ngọt nhược năng hay nước kiêng (diet): Diet Coke , Coke zero, Diet Pepsi, v,v… là những thức uống chứa toàn chất ngọt hóa học như Aspartame,Acesulfame potassium không phải là một giải pháp tốt đẹp cho sức khỏe như mọi người thường lầm tưởng đâu.
Facts about Diet Pop
• Calories: 0
• Caffeine: varies from 0 to 55 mg per can
• Typical Ingredients:
o Carbonated Water
o Caramel
o Sodium Benzoate
o Artificial Sweeteners (Aspartame or Acesulfame Potassium)
o Natural Flavor
o Artificial Flavor
o Sodium Citrate
o Malic Acid
Trên lý thuyết, nước giải khát diet, ít nhiệt năng sẽ giúp bớt đi tác hại của sự tăng cân, của bệnh tiểu đường loại 2 và của bệnh cao máu.
Thực tế chó thấy có thể là ngược lại.
Tạp chí Circulation số tháng 7/2007 của American Heart Association có đăng bài khảo cứu giá trị liên quan đến ảnh hưởng của hai loại nước ngọt, loại có đưòng và loại diet, trên  sự xuất hiện của triệu chứng biến dưỡng (metabolic syndrome).
Ravi Dingra MD et al. Soft drink consumption and risk of developing cardiometabolic risk factors and the metabolic syndrome in midle-age adults in the community. Circulation 2007; 116:480-488

http://circ.ahajournals.org/cgi/content/full/116/5/480

Theo định nghĩa, triệu chứng biến dưỡng được xác định bởi những dấu hiệu sau đây:
- Dư cân (nguy cơ béo phì).
- Có hàm lượng insuline cao (nguy cơ bênh tiểu đường).
-Có hàm lượng chất béo glyceride cao (nguy cơ bệnh tim mạch).
-Có áp huyết cao (nguy cơ bị tai biến mạch máu não)
Ngoài ra, hội chứng biến dưỡng còn làm tăng thêm nguy cơ bị đứng tim (heart attack),  tiểu đường, hoặc có thể dẫn đến một vài loại ung thư.
Qua kết quả nghiên cứu, các nhà khoa học nhấn mạnh thêm một điểm ở đây là dù cho có uống nước ngọt loại nhược năng (diet) đi nữa thì sự nguy hiểm cho sức khỏe cũng y như mình uống nước ngọt có đường (regular).
Tóm lại, sự tiêu thụ  quá thường xuyên các loại nước có gas loại diet hay nước ngọt có đường regular cho thấy đó là một thói quen phản ảnh một lối sống không được lành mạnh cho lắm và rất có thể dẫn tới nhiều vấn đề sức khỏe trong tương lai.
Khuyến cáo của cơ quan Liên Hiệp Quốc
Tổ chức Y tế Thế Giới (WHO) và Cơ Quan Lương Nông Quốc Tế (FAO) vừa phối hợp nghiên cứu và đồng khuyến cáo mọi người nên cắt giảm số calories do đường mang vào xuống dưới mức 10% của nhu cầu năng lượng của một ngày.
Mục đích của Cơ Quan Liên Hiệp Quốc là nhằm giúp ngăn chặn phần nào các loại bệnh mạn tính cũng như các bệnh về tim mạch, bệnh béo phì, bệnh tiểu đường và một vài loại cancer.
Để duy trì một sức khỏe tốt, chúng ta cần theo đuổi một chế độ dinh dưỡng ít dầu mỡ, ít đường, ít muối.
Ăn mặn quá có hại cho sức khỏe.
Cơ quan American Heart Association lúc trước  khuyến cáo mọi người nên giảm số lượng muối dùng hằng ngày ở mức độ tối đa là 2300mg. Nay họ thấy số đó vẫn còn quá cao nên ấn định xuống còn  1500 mg sodium/ ngày, tức là lối ½ muỗng café muối. (muối chứa 40% sodium và 60% chlore)…
Đồng thời cần phải ăn nhiều rau cải, trái cây tươi  và nên vận động, tập thể dục thường xuyên.
Chắc chắn là khuyến cáo nầy không làm hài lòng kỹ nghệ bánh kẹo và kỹ nghệ nước ngọt rồi.
Một tài liệu khảo cứu mới vừa được phổ biến trong tạp chí JAMA, August 2004  cũng đưa kết luận là các loại nước ngọt classic hay regular như Coke, Pepsi, Soda….vì chứa quá nhiều đường nên là một trong nhiều nguyên nhân quan trọng làm gia tăng sự xuất hiện của bệnh tiểu đường type II ở Hoa Kỳ.
Trong xã hội ngày nay, nước ngọt có gas nói chung , loại có đường cũng như loại diet, có mặt khắp mọi nơi.
Sử dụng nước ngọt có gas là một việc quá dễ dàng, quá đơn giản đối với mọi người.
Vấn đề là việc lạm dụng, uống quá nhiều và quá thường xuyên các loại nước ngọt mới thật sự có hại.
Kết luận
Các nhà dinh dưỡng thường xếp các loại thức ăn thức uống bán trong máy (bánh, kẹo, chip, chocolat, Coca Pepsi, v.v…) vào nhóm tạp phẩm (junk food), không bổ dưỡng gì hết vì chứa nhiều calorie rỗng (empty calorie), nhiều đường, nhiều caffeine, nhiều gaz và chất hóa học…nhưng lại không có hoặc có rất ít vitamins.
Tại Canada, từ 1977 đến 1997 số lượng nước ngọt có gas tiêu thụ đã tăng vọt lên 100% ở trẻ em theo tỉ lệ cứ bốn em thì có ba em uống các loại nước có gas mỗi ngày.
Trong một số lớn các em, các loại nước giải khát có gas đã chiếm lối 10% calories trong tổng số nhu cầu năng lượng cần thiết trong ngày.
Đây quả là một tỉ lệ quá lớn đối với một loại thức uống chả có ích gì cho sức khỏe hết nhưng ngược lại chúng còn chiếm chỗ các thức uống cần thiết như sữa và các loại nước ép trái cây.
Công ty Coca Cola và Pepsi Cola không ngừng tìm mọi cách để xâm chiếm thị trường, và khai thác thị hiếu hảo ngọt của dân chúng, đặc biệt là giới trẻ em, sinh viên học sinh.
Sức mạnh của đồng tiền là như thế đó! Ai chết mặc ai, tiền ông bỏ túi./.